แพะเป็นสัตว์เคี้ยวเอื้อง จึงกินหญ้า ใบไม้ และพืชอาหารสัตว์เป็นอาหารหลักได้ดี แต่ถ้าอยากให้แพะเติบโตออกมาดี สมบูรณ์ หรือเลี้ยงเพื่อขุนและให้ผลผลิตดี การปล่อยให้กินหญ้าอย่างเดียวอาจไม่ตอบโจทย์ทุกช่วงวัย เพราะความต้องการพลังงาน โปรตีน แร่ธาตุ และอาหารหยาบของแพะแต่ละระยะไม่เท่ากัน ดังนั้นคำถามว่า แพะกินอะไรเป็นอาหาร จึงต้องดูทั้งอาหารหยาบ อาหารข้น อาหารเสริม รวมถึงอายุและลักษณะการเลี้ยงร่วมกัน ไม่ใช่เลือกอาหารเพียงชนิดเดียวแล้วใช้กับแพะทั้งฝูง
แพะกินอะไรเป็นอาหารได้บ้าง?
อาหารตามธรรมชาติของแพะมีทั้งหญ้า พืชตระกูลถั่ว ใบไม้ และส่วนอ่อนของพืช แพะมีพฤติกรรมเลือกกินยอดและใบอ่อนค่อนข้างมาก จึงไม่จำเป็นต้องเลี้ยงด้วยหญ้าชนิดเดียว กรมปศุสัตว์ระบุว่าอาหารหยาบที่ใช้เลี้ยงแพะพบได้ทั้งหญ้าสด หญ้าแห้ง ฟางข้าว ต้นข้าวโพด และพืชอาหารสัตว์ชนิดต่าง ๆ ขณะที่ฟาร์มแพะบางแห่งใช้กระถินสด กระถินแห้ง หรือกระถินหมักเป็นอาหารหยาบได้เช่นกัน
ตัวอย่างอาหารที่พบใช้กับแพะ
- หญ้าสด เช่น หญ้าขน หญ้าเนเปียร์ หรือพืชอาหารสัตว์ที่เหมาะกับพื้นที่ ใช้เป็นอาหารหยาบหลักได้
- หญ้าแห้งและฟางข้าว ช่วยเป็นแหล่งเยื่อใย แต่ฟางมีคุณค่าทางอาหารค่อนข้างต่ำ จึงไม่ควรพึ่งฟางอย่างเดียวหากต้องการให้แพะโตดี
- กระถินและพืชตระกูลถั่ว มีโปรตีนสูงกว่าหญ้าหยาบหลายชนิด และนำมาใช้เสริมอาหารได้ตามความเหมาะสม
- ข้าวโพด รำ มันเส้น ปลายข้าว และกากถั่วเหลือง เป็นวัตถุดิบที่พบในการทำอาหารข้น เพื่อเพิ่มพลังงานหรือโปรตีนให้กับสูตรอาหาร
- อาหารข้นหรืออาหารแพะสำเร็จรูป เหมาะกับช่วงที่แพะต้องการสารอาหารเพิ่ม เช่น แพะรุ่น แพะขุน แม่แพะท้อง หรือแม่แพะให้นม
จุดสำคัญคืออาหารต้อง สด สะอาด และไม่มีเชื้อรา ไม่ควรนำหญ้า ฟาง หรืออาหารข้นที่มีกลิ่นอับ เปียก หรือขึ้นรามาให้แพะกินเพียงเพราะเสียดาย เพราะคุณภาพของอาหารมีผลต่อทั้งการกินและสุขภาพของสัตว์
อาหารหยาบ อาหารข้น และอาหารเสริม ต่างกันอย่างไร?
เวลาเลี้ยงแพะจะเจอคำว่าอาหารหยาบกับอาหารข้นอยู่บ่อย ๆ แต่สองอย่างนี้ทำหน้าที่ไม่เหมือนกัน และไม่ได้หมายความว่าเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วตัดอีกอย่างออกได้
|
ประเภทอาหาร |
ตัวอย่าง | หน้าที่หลัก |
|---|---|---|
| อาหารหยาบ | หญ้าสด หญ้าแห้ง ฟาง ต้นข้าวโพด พืชตระกูลถั่ว | ให้เยื่อใย ช่วยการทำงานของกระเพาะหมักและการเคี้ยวเอื้อง |
| อาหารข้น | ข้าวโพด รำ มันเส้น กากถั่วเหลือง อาหารข้นสำเร็จรูป | เพิ่มพลังงาน โปรตีน และสารอาหารเมื่ออาหารหยาบอย่างเดียวไม่เพียงพอ |
| อาหารเสริม | แร่ธาตุก้อน เกลือแร่ หรือผลิตภัณฑ์เสริมตามสูตร | เติมแร่ธาตุหรือสารอาหารบางส่วนที่อาหารหลักอาจมีไม่เพียงพอ |
| น้ำสะอาด | น้ำดื่มสะอาดพร้อมให้ตลอดเวลา | จำเป็นต่อการกินอาหาร ระบบย่อย และการทำงานของร่างกาย |
ดังนั้นถ้าถามว่า แพะกินอะไรเป็นอาหารหลัก คำตอบควรเริ่มจากอาหารหยาบที่มีคุณภาพก่อน แล้วจึงใช้อาหารข้นและอาหารเสริมเข้ามาช่วยตามความต้องการของแพะ ไม่ใช่ให้ข้าวโพด รำ หรืออาหารเม็ดเป็นหลักเพียงเพราะแพะกินง่ายและโตเร็วกว่าในช่วงแรก
ลูกแพะ แพะรุ่น แพะขุน และแม่แพะ กินอาหารเหมือนกันไหม?
ไม่เหมือนกัน เพราะความต้องการสารอาหารเปลี่ยนไปตามช่วงอายุและการให้ผลผลิต คู่มือการปฏิบัติงานแพะแกะของกรมปศุสัตว์แยกการให้อาหารลูกแพะ แพะรุ่น แพะขุน แม่แพะท้อง และแม่แพะให้นมออกจากกันค่อนข้างชัดเจน
- ลูกแพะแรกเกิด ต้องได้รับนมน้ำเหลืองในช่วงแรก เพราะเป็นช่วงสำคัญต่อภูมิคุ้มกัน หลังจากนั้นจึงค่อยเริ่มฝึกกินอาหารข้นและหญ้าคุณภาพดีเมื่ออายุมากขึ้น คู่มือกรมปศุสัตว์ระบุว่าช่วงประมาณ 3–8 สัปดาห์สามารถเริ่มให้ลูกแพะคุ้นกับอาหารข้นและหญ้าคุณภาพดีได้ โดยค่อย ๆ เพิ่มปริมาณ ไม่ควรเปลี่ยนอาหารแบบทันที
- แพะรุ่น ต้องการอาหารสำหรับสร้างโครงสร้างและการเจริญเติบโต จึงควรมีหญ้าคุณภาพดีเป็นฐาน และเสริมอาหารข้นตามน้ำหนักและคุณภาพอาหารหยาบ หากเลี้ยงด้วยหญ้าที่ดีอยู่แล้ว ปริมาณอาหารข้นที่จำเป็นอาจต่างจากแพะที่กินฟางหรืออาหารหยาบคุณภาพต่ำ
- แพะขุน ต้องการพลังงานและโปรตีนเพื่อเพิ่มน้ำหนัก แต่ไม่ได้หมายความว่าควรเทอาหารข้นให้กินเต็มที่โดยไม่มีอาหารหยาบ กรมปศุสัตว์ยังแนะนำอาหารหยาบให้กินควบคู่กับอาหารข้น แม้ในแพะขุน โดยปริมาณอาหารข้นจะเพิ่มตามน้ำหนักตัวและสูตรอาหารที่ใช้
- แม่แพะท้องและแม่แพะให้นม มีความต้องการสารอาหารสูงขึ้น โดยเฉพาะช่วงท้ายของการตั้งท้องและระยะให้นม คู่มือกรมปศุสัตว์จึงกำหนดอาหารข้นที่มีโปรตีนสูงกว่ากลุ่มแพะรุ่น พร้อมกับให้อาหารหยาบคุณภาพดีอย่างเพียงพอ
จึงไม่ควรซื้ออาหารแพะสูตรเดียวแล้วใช้ปริมาณเท่ากันกับทั้งลูกแพะ แพะขุน และแม่พันธุ์ การเลือกสูตรควรดูฉลากอาหาร น้ำหนักตัว อายุ และเป้าหมายการเลี้ยงร่วมกัน
อาหารแพะซื้อเป็นกระสอบ ควรเก็บอย่างไรไม่ให้ชื้นหรือขึ้นรา?
อาหารข้นสำเร็จรูป รำ ข้าวโพดบด กากถั่วเหลือง และวัตถุดิบอาหารสัตว์หลายชนิดมักซื้อมาเป็นกระสอบ หากฟาร์มใช้ไม่หมดในครั้งเดียว จุดที่ต้องระวังคือความชื้น น้ำรั่วจากหลังคา พื้นโกดังที่เปียก รวมถึงปากกระสอบที่เปิดทิ้งไว้นาน เพราะอาหารที่ชื้นอาจจับตัวเป็นก้อน มีกลิ่นผิดปกติ หรือขึ้นราได้
การเก็บไม่ซับซ้อน แต่ควรทำให้เป็นระบบ คือยกกระสอบพ้นพื้น ไม่วางชิดผนังที่มีความชื้น ปิดปากกระสอบหลังตักอาหารทุกครั้ง และจัดล็อตอาหารให้ของที่เข้ามาก่อนถูกนำไปใช้ก่อน หากพบกระสอบเปียก อาหารมีกลิ่นอับ สีเปลี่ยน หรือเริ่มจับตัวเป็นก้อน ควรแยกออกมาตรวจก่อน ไม่ควรนำไปรวมกับอาหารปกติ หลักการเดียวกับการ เก็บรักษากระสอบและสินค้าให้พ้นความชื้น ที่ช่วยลดปัญหาจากทั้งสภาพโกดังและการจัดวางกระสอบได้
สำหรับผู้ผลิตอาหารแพะ อาหารข้น หรือวัตถุดิบอาหารสัตว์ที่ต้องแบ่งบรรจุจำหน่าย ตัวกระสอบก็ต้องเลือกตามลักษณะของสินค้า อาหารเม็ดกับรำหรือวัตถุดิบผงละเอียดไม่จำเป็นต้องใช้สเปกเดียวกัน หากสินค้ามีฝุ่นมากหรือไวต่อความชื้น อาจต้องพิจารณาความแน่นของการทอ ชั้นเคลือบ หรือถุงซับในเพิ่มเติม โดย กระสอบอาหารสัตว์ สามารถกำหนดขนาดและรูปแบบให้เหมาะกับน้ำหนักและชนิดอาหารได้
วัตถุดิบอย่างข้าวโพด เมล็ดพืช หรือพืชอาหารสัตว์แห้งก็สามารถเลือก กระสอบสำหรับสินค้าเกษตร ตามปริมาตรและวิธีขนส่งได้ แต่ไม่ควรเลือกจากจำนวนกิโลกรัมเพียงอย่างเดียว เพราะอาหารหยาบ อาหารเม็ด และวัตถุดิบผงมีความหนาแน่นต่างกัน แม้จะบรรจุน้ำหนักเท่ากันก็ตาม
SV Polysack รับผลิตกระสอบพลาสติกสานสำหรับอาหารสัตว์และวัตถุดิบทางการเกษตร สามารถเลือกขนาด เนื้อกระสอบ รูปแบบการเคลือบ และงานพิมพ์ตามลักษณะสินค้าได้ สำหรับผู้ผลิตอาหารแพะ การแจ้งชนิดอาหาร น้ำหนักต่อกระสอบ และวิธีจัดเก็บตั้งแต่ก่อนผลิต จะช่วยเลือกสเปกได้ตรงกว่าการใช้กระสอบแบบเดียวกับอาหารสัตว์ทุกประเภท
สุดท้ายแล้ว ถ้าถามว่า แพะกินอะไรเป็นอาหาร คำตอบไม่ใช่เพียงหญ้าหรืออาหารเม็ดอย่างใดอย่างหนึ่ง อาหารหยาบควรเป็นฐานสำคัญของการกิน ขณะที่อาหารข้นเข้ามาช่วยเสริมในช่วงที่แพะต้องการสารอาหารมากขึ้น ส่วนแร่ธาตุ น้ำสะอาด และการเก็บอาหารให้มีคุณภาพก็สำคัญไม่แพ้กัน การให้อาหารให้ตรงกับช่วงวัยและสภาพของแพะจึงมีผลมากกว่าการพยายามเร่งโตด้วยอาหารข้นเพียงอย่างเดียวครับ.
ช่องทางการติดต่อเพิ่มเติม
เว็บไซต์: svpolysack.com
เบอร์ติดต่อ: 095-991-1229
Line: @svpack
ช่วงเวลาให้บริการ:
08.00 – 18.00 น.
